تازه‌ترین اخبار باشگاه
خانه / مطالب نجومی / بیوگرافی بزرگان علم / زندگی نامه قطب الدین شیرازی

زندگی نامه قطب الدین شیرازی

محمود بن مسعود بن مصلح به قطب الدین شیرازی دانشمند، طبیب، فیزیک‏دان، ریاضیدان و منجم و از بزرگترین دانشمند ایرانی، و فیلسوفان صوفی منش بود. وی در ماه صفر ۶۳۴ ه.ق (قرن ۱۳ میلادی) در خاندانی دانشمند در شهر کازرون متولد شد.

محمود بن مسعود بن مصلح به قطب الدین شیرازی

محمود بن مسعود بن مصلح به قطب الدین شیرازی

پدرش ضیاءالدین مسعود پزشک و مدرس طب در بیمارستان مظفرى شیراز و در همان حال از بزرگان فرقه سهروردیه بود. قطب‏الدین محمود علم طب را نزد پدر و عموى خود فراگرفت. خرقه‏ تصوف را در ده سالگى از دست پدر خود پوشید و از نجیب‏الدین على بن بزغش شیرازى نیز خرقه گرفت, در چهارده سالگى پدرش فوت کرد و او به جاى پدر به عنوان چشم پزشک در بیمارستان شروع به کار نمود.

وى قرائت و شروح «قانون» را نزد استادان شیراز فراگرفت, چندى نیز شاگرد نجم‏الدین کاتبى قزوینى بود, سپس به مراغه رفت و در آنجا علم هئیت و «اشارات» ابن‏سینا را در خدمت خواجه نصیرالدین‏طوسى آموخت و نزد آن استاد و به یارى او به حل مشکلات «قانون» توفیق یافت, بعد راه خراسان را در پیش می گیرد و از آنجا به عراق عجم می رود و سر از بغداد در می آورد و از بغداد نیز به روم عزیمت می کند و از تمام حکما و اطبای مشهور درباره مشکلات قانون استفاده می نماید و سرانجام به مصر می رسد و در سال (۶۸۱ ه.ق) سه کتاب درباره شرح قانون می بیند و در این وقت که اشکالی در کتاب ابو علی سینا برایش باقی نمی ماند به شرح آن می پردازد و کتابی با ارزش تألیف می کند.

قطب‏الدین شیرازى از دانشمندان جامع و بزرگ و در علوم معقول و منقول سرآمد فضلای عصر خود بود و در طول مدت حیات خود بیش از بیست اثر به فارسی و عربی از خود باقی گذاشت, او علاوه بر پزشکی، بر علوم دیگری چون ریاضی، نجوم، فلسفه، علوم ادبی، دین شناسی، موسیقی، نواختن رباب و سرودن شعر، بازی شطرنج و فنون شعبده‌ بازی به چیرگی شگفت‌انگیزی دست یافت.

آثار او شامل:

۱-دره التاج لغره‌الدباج (یکی از مهمترین آثار علامه قطب‌الدین می باشد که دانشنامه‌ایست فلسفی به معنای «علم‌العلوم». کتاب درهالتاج ( ۷۰۵-۶۹۳ ه.ق) پس از کتاب شفای ابن سینا مهمترین کتاب جامعی است که در فلسفه تألیف شده است و به طور کلّی دوازده رشته از علوم و از آن جمله موسیقی را در برمی‌گیرد.)

۲-نهایه الادراک فى درایه الافلاک (به عربی، در زمینه نجوم و هیئت، دارای ۴ مقاله: مقدّمات، هیئت اجرام، زمین و مقادیر اجرام. همچنین دارای مطالب جدیدی درباره مکانیک، زمین شناسی، هوا شناسی و نور و مباحثی درباره نظرات کیهانی ابن هیثم و ابوبکر محمّد بن احمد خرقی)

۳-تحفه الشاهیه (به عربی، در نجوم و هیئت)

۴-ترجمه فارسی کتاب اصول اقلیدس از خواجه نصیر در هندسه

۵-اختیارات مظفری (به فارسی، در نجوم و هیئت)

۶-رساله فی حرکه الدرجه فی النسبه بین المستوی و المنحنی (منسوب به علّامه، در هیئت و ریاضی)

۷-شرح کتاب حکمه‌الأشراق از شهاب‌الدین سهروردی (از این روست که او را فیلسوف اشراقی دانسته‌اند)

۸-تحفه السعدیه (شرحی بر کتاب قانون در طب از ابن سینا)

۹-شرح کتاب مفتاح العلوم از سکاکی (مفاتح المفتاح)

۱۰-شرح کتاب مختصر الأصول از ابن حاجب (در فقه)

۱۱-رساله در تحقیق عالم مثال (درباره عالم مثال، معاد جسمانی و کیفیت آخرت)

۱۲-رساله فعلت فلاتلم (در هیئت)

۱۳-شرح کتاب روضه‌الناظر از خواجه نصیر طوسی

۱۴-اجوبه‌المسائل (در طرح چند پرسش و ابهام فلسفی)

مهمترین اثر قطب الدین، دره التاج لغره‌الدباج می باشد که در قیاس با شفاء، در کتاب قطب الدین، بخش ریاضیات و بخش حکمت عملی وسیع‌تر است. در اثر جامع قطب الدین شیرازی دو نکته جالب نظر است :

محمود بن مسعود بن مصلح به قطب الدین شیرازی

محمود بن مسعود بن مصلح به قطب الدین شیرازی

نخست کوششی است که وی برای تلفیق نظریات مشائیون و اشراقیون دارد و این همان تلاشی است که بعدها و به شکل پیگیرتر و جالب‌تری از طرف صدرالدین شیرازی دنبال می شود. در سراسر مباحث فلسفی کتاب دیده می‌شود که قطب الدین شیرازی هم به ابن سینا و هم به سهروردی که به ترتیب پیشوایان «مشاء» و «اشراق» شمرده می‌شدند نظر داشته است.

دوم اینکه قطب الدین شیرازی به مسایل فلسفی، ریاضی و طبیعی برخورد یک مدون و گردآورنده‌ خشک و خالی و بی‌ابتکار نیست, ابداً.  وی هم در مسائل صرفاً فلسفی (مانند نحوه‌ تقسیم علوم) و هم در مسائل ریاضی و هم در مسائل پزشکی مردی صاحب‌نظر و دارای تجارب شخصی وسیع بوده است و این خبرگی او در اثر بزرگش منعکس شده است. در نحوه‌ تقسیم علوم که از آن یاد کردیم قطب الدین مایل بود آنچنان تقسیمی بدهد که در آن کلیه‌ علوم عصر از فلسفی (یا حکمی) و دینی جای بگیرد. به همین جهت او تقسیمی غیر از تقسیم ابن سینا  به دست می‌دهد و تقسیم علوم را از همان آغاز به حکمی و غیرحکمی می‌کند و بدینسان دین و فلسفه را دو رشته از دانش می‌شمرد. از همینجا تلفیق قطب الدین از فلسفه و دین آشکار می‌شود و این سنت نیز که بی‌شک بنیادگزارش او نیست و استادش خواجه نصیر و پیش از او متکلم فیلسوف فخر رازی را نیز پوینده‌ی همین شیوه می یابیم، بعدها از طرف فلاسفه‌ خلف او مانند دوّانی، دشتکی، میرداماد، صدرا و غیره دنبال می‌شود.

در «اختیارات مظفری» که از دیگر آثار قطب الدین است درباره‌ ریاضیات چنین آمده است :
«شریف‌ترین نوعی از انواع علم ریاضی است که جزوی است اجزاء حکمت نظری. علمی است که نفس انسانی را از اقتنای آن شرف اطلاع به هیئت آسمان و زمین و عدد و افلاک و مقادیر و حرکات، و کمیّت ابعاد و اجرام و کیفیّت اوضاع بسایط اجرام که اجزای این عالمند، علی الاطلاق، حاصل می‌شود»

این تعریف قطب الدین از ریاضی، از جانب کسی که خود منجم و همراه خواجه نصیر از بانیان زیج مراغه است، جالب است زیرا در واقع دایره‌ دید او از اشتمال دانش ریاضی نه تنها به مقادیر و کمیت‌ها بلکه به حرکت، جرم و اجسام آسمانی و زمینی وسیع است.

در همین کتاب قطب الدین می‌کوشید برخی دشواری‌های معروف ریاضی را حل کند، به برخی از مسائل و مباحث متداول به عقیده‌ خود پاسخ دهد و چنانکه مرسوم بود بین پیشینیان خویش حکمیت کند. مثلاً در این بحث که «اعدل بقاع» کدام است نظریات مختلف بود. برخی (مانند ابن سینا) خط استوا را «اعدل بقاع» می‌دانند. فخر رازی اقلیم چهارم از هفت اقلیم زمین را (که عرض‌های مدارات جنوبی آن ″۵ -’۳۷ -۳۳ است) اعدل می‌دانست, قطب الدین جانب فخر رازی را می‌گیرد.

عده‏اى از رجال علم و دانش در محضر او شاگردى کرده‏اند. از جمله شاگردان وى: قطب‏الدین رازى، کمال‏الدین فارسى و نظام‏الدین اعرج بودند. که معروفترین آنها کمال الدین فارسی بود. کمال الدین کتاب تنقیح المناظر را به نام او تالیف کرده و در مقدمه آن کتاب با کمال احترام و تجلیل از استاد خود قطب الدین نام برده است.

قطب‏الدین در اواخر عمر در تبریز سکنى گزید و در همان جا درگذشت (۷۱۰ ه.ق) و در مقبره‏ چرنداب تبریز در کنار قاضى بیضاوى دفن شد, در سال ۱۳۹۰ شمسی، هزار و دویست و پنجاهمین سالگرد تولد قطب الدین کازرونی، از طرف ایران و سازمان یونسکو جشن گرفته شد.

دانلود زندگی نامه قطب الدین شیرازی

VN:F [1.9.22_1171]
لطفا به مطلب امتیاز دهید
Rating: 3.0/5 (2 votes cast)
زندگی نامه قطب الدین شیرازی, ۳٫۰ out of 5 based on 2 ratings

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

برای انتخاب آیکون کلیک کنید

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepy

با یک کلیک, سایت را

در گوگل محبوب کنید: